บทที่ 9 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
แมลงศัตรูฝ้าย: เพลี้ยจักจั่น เพลี้ยอ่อน เพลี้ยไฟ แมลงหวี่ขาวยาสูบ และหนอนเจาะสมอฝ้าย
แมลงปากดูดของฝ้าย 4 ชนิดและหนอนเจาะสมอฝ้ายทำความเสียหายอย่างไร ระบาดช่วงไหน สำรวจอย่างไร และพ่นเมื่อพบระดับไหน
สรุปสั้น
- เอกสารระบุ 5 ชนิด: เพลี้ยจักจั่นฝ้าย เพลี้ยอ่อนฝ้าย เพลี้ยไฟฝ้าย แมลงหวี่ขาวยาสูบ และหนอนเจาะสมอฝ้าย [1]
- สำรวจแมลงปากดูดในแปลงทุกสัปดาห์ และกำจัดวัชพืชที่เป็นพืชอาศัยรอบแปลง [1]
- หนอนเจาะสมอฝ้ายพ่นเมื่อพบหนอน 6 ตัวต่อ 30 ต้น ระบาดรุนแรงช่วง ต.ค.–พ.ย. [1]
| แมลง | ความเสียหาย | ป้องกันกำจัด (เอกสาร [1]) |
|---|---|---|
| เพลี้ยจักจั่นฝ้าย | ตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบและยอด ต้นอ่อนแคระแกร็นหรือตาย ขอบใบเป็นสีน้ำตาลถึงแดง ใบกรอบแห้ง ระบาดรุนแรงในสภาพแห้งแล้ง ฝนทิ้งช่วงนาน | สำรวจแมลงปากดูดทุกสัปดาห์ พ่นอิมิดาโคลพริด 5% อีซี หรือไดโนทีฟูแรน 10% ดับเบิลยูพี และกำจัดวัชพืชที่เป็นพืชอาศัยบริเวณรอบแปลง |
| เพลี้ยอ่อนฝ้าย | ดูดน้ำเลี้ยงบริเวณใต้ใบอ่อนและยอด ยอดชะงักเจริญเติบโต และเป็นพาหะนำโรคใบหงิก พบทำลายตลอดฤดูปลูก ระบาดรุนแรงในสภาพแห้งแล้งและฝนทิ้งช่วง | พ่นอิมิดาโคลพริด 5% อีซี หรือไดโนทีฟูแรน 10% ดับเบิลยูพี และกำจัดวัชพืชที่เป็นพืชอาศัยบริเวณรอบแปลง |
| เพลี้ยไฟฝ้าย | เจาะเนื้อใบและดูดกินน้ำเลี้ยง ผิวใบด้านล่างมีสีเงินหรือสีบรอนซ์ ต่อมาเป็นสีน้ำตาล เหี่ยว และร่วง ถ้าเข้าทำลายในระยะต้นอ่อนจะชะงักการเจริญเติบโตหรือตาย | พ่นอิมิดาโคลพริด 5% อีซี หรือไดโนทีฟูแรน 10% ดับเบิลยูพี และกำจัดวัชพืชที่เป็นพืชอาศัย |
| แมลงหวี่ขาวยาสูบ | ดูดน้ำเลี้ยงจากใบ ถ่ายมูลทำให้เกิดราดำ ใบร่วงเร็วกว่าที่ควร และทำให้เส้นใยฝ้ายสกปรก เริ่มระบาดช่วงกลางถึงปลายฤดูฝน (เดือน ส.ค.–ต.ค.) และระบาดต่อเนื่องในฤดูแล้ง | กำจัดวัชพืชที่เป็นพืชอาศัยรอบแปลง หรือพ่นคาร์โบซัลแฟน 20% อีซี หรือไดโนทีฟูแรน 10% ดับเบิลยูพี |
| หนอนเจาะสมอฝ้าย | กัดกินใบ ดอก และสมอฝ้ายทุกขนาด ดอกร่วง เจาะฐานสมอเข้าไปกินภายใน และถ่ายมูลไว้บนสมอ ทำให้เกิดความเสียหายอย่างรุนแรง พบตลอดฤดูปลูก ระบาดรุนแรงช่วง ต.ค.–พ.ย. ซึ่งเป็นช่วงที่ฝ้ายติดสมอมากที่สุด | เมื่อพบหนอนเจาะสมอ 6 ตัวต่อ 30 ต้น พ่นไตรอะโซฟอส 40% อีซี หรือโพรฟีโนฟอส 50% อีซี หรือคลอร์ฟลูอาซูรอน 5% อีซี หรือไซเพอร์เมทริน 10% อีซี หรือเบตาไซฟลูทริน 2.5% อีซี และกำจัดวัชพืชที่เป็นพืชอาศัยบริเวณรอบแปลง |
ตรวจฉลากก่อนใช้ โดยเฉพาะไตรอะโซฟอสและโพรฟีโนฟอส
เอกสารต้นฉบับระบุชื่อสารแต่ไม่ได้ระบุอัตรา และการขึ้นทะเบียนสารเปลี่ยนไปตามเวลา ให้ตรวจว่าผลิตภัณฑ์ที่ซื้อระบุฝ้ายและแมลงเป้าหมายบนฉลาก คู่มือนี้จึงไม่ใส่อัตรา การสำรวจแปลงสม่ำเสมอและการกำจัดวัชพืชรอบแปลงลดการพึ่งสารได้
ตรวจแปลงตามปฏิทินบท ปฏิทินงานตามอายุฝ้าย
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร. เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตฝ้าย. doa.go.th ↗