บทที่ 11 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ดอกปาล์มน้ำมันและการผสมเกสร: ช่อดอกตัวผู้ตัวเมีย ด้วงงวงผสมเกสร และทะลายฝ่อ
ปาล์มน้ำมันสร้างช่อดอกตัวผู้และตัวเมียอย่างไร ด้วงงวงช่วยผสมเกสรทำงานอย่างไร ทำไมทะลายเล็ก ผลลีบ หรือทะลายฝ่อ
สรุปสั้น
- ปาล์มน้ำมันออกช่อดอกตัวผู้และช่อดอกตัวเมียแยกช่อกันบนต้นเดียวกัน ช่วงหนึ่งมักออกเป็นตัวผู้ติดกันหลายช่อ แล้วสลับเป็นตัวเมีย
- การผสมเกสรในไทยอาศัย ด้วงงวงผสมเกสรปาล์ม เป็นหลัก ไม่ต้องช่วยผสมด้วยมือในสวนที่โตแล้ว
- ทะลายเล็ก ผลลีบมาก มักเกิดจากการผสมเกสรไม่ดี ซึ่งพบได้ในปาล์มเล็กที่เพิ่งเริ่มให้ผล หรือเมื่อด้วงผสมเกสรน้อย
ช่อดอกตัวผู้และตัวเมีย
ซอกทางใบแต่ละทางมีช่อดอกหนึ่งช่อ ต้นที่สมบูรณ์ ได้น้ำและปุ๋ยพอ มีสัดส่วนช่อดอกตัวเมียสูง ต้นที่ขาดน้ำ ทางใบน้อย หรือแน่นเกินไป ให้ช่อดอกตัวผู้มากขึ้น ช่อดอกตัวผู้ไม่กลายเป็นทะลาย ดังนั้นสัดส่วนนี้จึงกำหนดจำนวนทะลายโดยตรง (บท น้ำและหน้าแล้ง)
ด้วงงวงผสมเกสร
- ด้วงงวงผสมเกสรปาล์ม (Elaeidobius kamerunicus) อาศัยและขยายพันธุ์ในช่อดอกตัวผู้ เมื่อไปตอมช่อดอกตัวเมียจะพาเกสรไปด้วย
- ระวังการพ่นสารฆ่าแมลงทั่วสวน เพราะทำลายด้วงผสมเกสรได้ ใช้สารเฉพาะจุดเมื่อจำเป็นจริงเท่านั้น (บท แมลงและศัตรูปาล์ม)
- สวนใหม่ในพื้นที่ที่ไม่มีปาล์มรอบข้าง อาจมีด้วงผสมเกสรน้อยในช่วงแรก ปรึกษาศูนย์วิจัยปาล์มน้ำมันเรื่องการนำด้วงเข้ามาปล่อย
ทะลายผิดปกติ
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย |
|---|---|
| ทะลายเล็ก ผลลีบ ไม่มีเมล็ดมาก | ผสมเกสรไม่ดี ด้วงผสมเกสรน้อย หรือช่อดอกตัวผู้น้อยในช่วงนั้น |
| ช่อดอกตัวเมียแห้งฝ่อก่อนบาน | ขาดน้ำ ขาดปุ๋ย ทางใบน้อยในช่วงที่ช่อดอกเจริญ |
| ทะลายเน่า มีเส้นใยเชื้อราขาว | โรคทะลายเน่า ในสวนชื้นและทะลายที่ค้างต้น (บท โรคปาล์มน้ำมัน) |
| ทะลายมีผลน้อยมากทั้งสวน และต้นจากแหล่งไม่แน่นอน | อาจเป็นต้นกล้าที่ไม่ใช่ลูกผสมแท้ (บท พันธุ์และต้นกล้า) |
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. ด้วงงวงผสมเกสรปาล์มน้ำมัน Elaeidobius kamerunicus.
- Corley, R.H.V. & Tinker, P.B. (2016). The Oil Palm (5th ed.). Wiley-Blackwell.