บทที่ 9 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย
เก็บเกี่ยวถั่วเขียว: 60–75 วัน เก็บ 2 ครั้งด้วยมือ ตากฝักให้ความชื้น 11–13% และกันมอดถั่วเขียว
เก็บถั่วเขียวเมื่อไหร่ เก็บด้วยมือกี่ครั้ง ใช้เครื่องเกี่ยวเมื่อไหร่ ตากฝักและเมล็ดให้ความชื้นเท่าไร และเก็บรักษาอย่างไรไม่ให้ถูกมอด
สรุปสั้น
- เก็บเกี่ยวที่อายุ 60–75 วัน ด้วยมือ 2 ครั้ง: ครั้งแรกเมื่อมีฝักแก่ 80% ครั้งที่ 2 หลังครั้งแรกราว 14 วัน [1]
- ตากฝัก 1–2 วัน ให้ความชื้นลดเหลือราว 11–13% กะเทาะ แล้วตากเมล็ดอีกครั้งให้เหลือราว 11–12% [1]
- บรรจุกระสอบสะอาด เก็บปากกระสอบมิดชิด และป้องกันมอดถั่วเขียว [1]
เก็บเกี่ยว
- ด้วยแรงงานคน เก็บเกี่ยว 2 ครั้ง ครั้งแรกเมื่อถั่วเขียวมีฝักแก่ 80% และครั้งที่ 2 หลังจากเก็บเกี่ยวครั้งแรกประมาณ 14 วัน โดยใช้มือปลิดฝักแก่ที่เปลี่ยนเป็นสีดำ [1]
- ด้วยเครื่องจักรกล เก็บเกี่ยวเมื่อถั่วเขียวมีฝักแก่ประมาณ 80–90% [1]
- อายุเก็บเกี่ยว 60–75 วัน (บท พันธุ์ถั่วเขียว)
หลังเก็บเกี่ยว
- ตากฝัก นำฝักถั่วเขียวไปตากแดดประมาณ 1–2 วัน ให้ความชื้นฝักและเมล็ดลดลงเหลือประมาณ 11–13% [1]
- กะเทาะ ด้วยเครื่องกะเทาะ หรือใช้ไม้นวด [1]
- ตากเมล็ด นำเมล็ดที่กะเทาะได้ร่อนทำความสะอาด แล้วตากแดดอีกครั้ง ให้ความชื้นเหลือประมาณ 11–12% [1]
เก็บรักษา
- บรรจุเมล็ดในกระสอบที่สะอาด และเก็บปากกระสอบให้มิดชิด เตรียมส่งมอบหรือจำหน่าย [1]
- ศัตรูในโรงเก็บคือ ด้วงถั่วเขียว (มอด) เอกสารระบุให้รมเมล็ดด้วยสารอะลูมิเนียมฟอสไฟด์ก่อนเก็บรักษา ราว 5–7 วัน [1] อะลูมิเนียมฟอสไฟด์เป็นสารรมที่เป็นพิษมาก คู่มือนี้ไม่ลงรายละเอียดอัตรา ให้ทำเฉพาะโดยผู้ผ่านการอบรมหรือให้ร้านรมแทน และอ่านฉลากอย่างระวัง
เอกสารยังไม่ครอบคลุม
เอกสารที่ใช้ไม่ได้ระบุราคา ต้นทุนต่อไร่ หรือเกณฑ์ความชื้นที่ผู้รับซื้อกำหนด จึงไม่มีบทต้นทุน ให้สอบถามผู้รับซื้อถึงเกณฑ์
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร. เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตถั่วเขียว. doa.go.th ↗