บทที่ 10 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย
เก็บเกี่ยวงา: ใบเหลืองและร่วง ฝักล่างแก่ มัดตั้งตาก เคาะเมล็ด ฝัดทำความสะอาด และตากให้ความชื้น 4–5%
เก็บงาเมื่อไหร่ ดูอะไร ใช้แรงงานเท่าไรเทียบเครื่องเกี่ยวงา ตาก เคาะเมล็ด และตากให้ความชื้นเท่าไร
สรุปสั้น
- เก็บเกี่ยวตามอายุพันธุ์ สังเกตจากใบเริ่มเหลืองและร่วง ฝัก 2 ใน 3 ส่วนของต้นเปลี่ยนเป็นสีเหลือง เมล็ดเปลี่ยนเป็นสีตามพันธุ์ [1]
- ตัดมัดตั้งตาก เคาะให้เมล็ดร่วงลงภาชนะ ฝัดทำความสะอาด ตากแดดจัด 2–3 วัน ให้ความชื้นเหลือ 4–5% [1]
- งานทดสอบ: เก็บด้วยแรงงานคน 3.94 แรง (1,182 บาท/ไร่) เครื่องเกี่ยวงา 0.72–0.81 แรง (217–243 บาท/ไร่) ประหยัดราว 80% [1]
เก็บเมื่อไหร่
- เก็บเกี่ยวตามอายุของงาพันธุ์นั้นๆ (ราว 80–85 วัน บท พันธุ์งา) [1]
- สังเกตจากใบเริ่มเหลืองและร่วง ฝัก 2 ใน 3 ส่วนของต้นเปลี่ยนเป็นสีเหลือง [1]
- เมล็ดเปลี่ยนเป็นสีตามพันธุ์ ในงาขาวหรืองาแดง เมล็ดในฝักที่ 3 จากยอดเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล เกษตรกรที่ปลูกในพื้นที่ไม่มากส่วนใหญ่เก็บเกี่ยวด้วยแรงงานคน [1]
แรงงานคนกับเครื่องเกี่ยว
| วิธี | แรงงาน (แรง/ไร่) | ค่าใช้จ่าย (บาท/ไร่) |
|---|---|---|
| แรงงานคน | 3.94 | 1,182 |
| เครื่องเก็บเกี่ยวงาแบบสะพาย (ใบมีดทุกแบบ) | 0.72–0.81 | 217–243 |
หลังเก็บเกี่ยว
- นำมัดงามาตั้งตากบนผ้าใบหรือภาชนะรองรับ ใช้ไม้เคาะเบาๆ ให้เมล็ดร่วงลงภาชนะที่รองรับ [1]
- เก็บเศษใบอื่นๆ ด้วยมือ ฝัดด้วยกระด้งหรือตะแกรงร่องถี่ หรือเป่าด้วยเครื่องเป่าลมที่มีแรงลมพอเหมาะ [1]
- นำเมล็ดงาไปตากแดดจัด 2–3 วัน เพื่อลดความชื้นให้เหลือ 4–5% [1]
- เก็บในที่แห้ง ไม่ร้อนจัด และมีอากาศถ่ายเทสะดวก ถ้าต้องวางบนพื้นให้วางบนแผ่นไม้รองพื้นก่อน [1]
เอกสารยังไม่ครอบคลุม
เอกสารที่ใช้ไม่ได้ระบุราคา ต้นทุนต่อไร่ และเกณฑ์ที่ผู้รับซื้อกำหนด จึงไม่มีบทต้นทุน ให้สอบถามผู้รับซื้อ
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร. เอกสารคำแนะนำ เทคโนโลยีการผลิตงา. doa.go.th ↗