Logo
ฟาร์มเกษตร ชีวิตเกษตรครบวงจร
FarmKaset.ORG | ติดตั้งแอพFK

ทำไมดินที่สีเข้มถึงให้ผลผลิตดีกว่าดินสีซีด:...

Posted by: Admin
Date: 2025-10-25 08:24:11
From: 125.24.94.185
ทำไมดินที่สีเข้มถึงให้ผลผลิตดีกว่าดินสีซีด: วิทยาศาสตร์ของคาร์บอนในดิน

ในหลายพื้นที่เกษตรของไทย เรามักมองดินเพียงจากสัมผัส เช่น ดินเหนียว ดินร่วน ดินทราย แต่มีอีกหนึ่ง “ตัวบ่งชี้สำคัญ” ที่มักถูกมองข้าม นั่นคือ **สีของดิน**
ดินสีเข้มไม่ใช่แค่ “ดูดี” แต่เป็นตัวบอกว่า **ดินนั้นมีชีวิต** และมีศักยภาพให้ผลผลิตได้สูงกว่าดินซีดที่ขาดอินทรียวัตถุอย่างมีนัยสำคัญทางชีวเคมี

---

### **1) ดินสีเข้ม = ดินที่มีคาร์บอนสูง**

สีเข้มในดินไม่ได้เกิดจากแร่ แต่เกิดจาก **อินทรียวัตถุ (Organic Matter)** และ **คาร์บอนที่ย่อยสลายแล้ว (Soil Organic Carbon)**
ซึ่งมีบทบาทสำคัญหลายประการ ได้แก่

* เป็นแหล่งพลังงานให้จุลินทรีย์ในดิน
* ปรับโครงสร้างดินให้โปร่ง อุ้มน้ำ ไม่แน่นอัด
* ช่วยจับธาตุอาหารไม่ให้ไหลหายไปกับน้ำ
* เพิ่มความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุ (Cation Exchange Capacity; CEC)
ทำให้พืชดูดธาตุอาหารได้ง่ายขึ้น

กล่าวง่ายๆ คือ
**ดินสีเข้ม = ดินที่ “ย่อยได้ ใช้ได้ ดูดได้”**
ในขณะที่
**ดินซีด = ดินที่ “มีแร่ แต่พืชใช้ไม่ได้”**

---

### **2) ดินสีซีด = ดินที่ทรุดโทรม**

ดินที่มีสีซีดมักมีอินทรียวัตถุต่ำ ซึ่งนำไปสู่ปัญหาต่อเนื่อง เช่น

* จุลินทรีย์ในดินลดลง → ความสามารถในการ “ปลดล็อกธาตุอาหาร” หายไป
* โครงสร้างดินจับตัวแน่น → รากลงลึกไม่ได้
* น้ำซึมไม่ดี → เกิดน้ำขังทางราก
* หรือถ้าน้ำไม่พอ → ดินแข็งจนรากไม่สามารถแผ่ขยายได้

ผลลัพธ์คือ
**ใส่ปุ๋ยมากขึ้น แต่ผลผลิตไม่ดีขึ้น**
เพราะปุ๋ยไม่ได้เข้าสู่ระบบรากอย่างมีประสิทธิภาพ

---

### **3) คาร์บอนในดินเกี่ยวข้องกับน้ำอย่างไร?**

คาร์บอนในดินสามารถ “จับ” น้ำไว้ในรูปน้ำฟิล์มบางๆ รอบอนุภาคดิน
ทำให้ดินสีเข้มสามารถ **เก็บน้ำได้นานกว่า** แม้ฝนจะน้อย

* ในฤดูแล้ง → พืชยังเข้าถึงน้ำได้
* ในฤดูฝน → ดินไม่แฉะจนรากสำลักน้ำ

นี่คือเหตุผลว่าทำไมสวนที่ “ดินดี” ไม่ค่อยเห็นปัญหาใบไหม้ รากเน่า หรือต้นโทรมเร็ว

---

### **4) ดินที่ดี คือดินที่มีชีวิต**

อินทรียวัตถุในดินเปรียบเหมือน “หัวใจ” ของระบบ
เพราะมันคือสิ่งที่เลี้ยงจุลินทรีย์
และจุลินทรีย์คือผู้ที่

* ย่อยแร่ฟอสเฟตให้พืช
* ปลดโพแทสเซียมจากแร่ไมกา
* สร้างสารกระตุ้นการแตกรากตามธรรมชาติ
* ปกป้องรากจากเชื้อสาเหตุโรคดิน

ดังนั้น
**ดินดี = รากดี = พืชดี = ผลผลิตดี**
ไม่ใช่เพราะปุ๋ยแพง
แต่เพราะ **ระบบนิเวศดินสมบูรณ์**

---

### **อ้างอิง**

* Brady, N.C. & Weil, R.R. (2016). *The Nature and Properties of Soils*.
* Lal, R. (2019). “Soil organic matter and its role in soil health and food security.” *Soil & Tillage Research*.
* Six, J., Conant, R.T., Paul, E.A., & Paustian, K. (2002). “Stabilization mechanisms of soil organic matter.” *Plant and Soil*.

---

#ดินดีคือกำไรทั้งสวน
#ความเข้มของดินมีความหมาย
#คาร์บอนในดินคือชีวิต
#รากแข็งแรงสวนแข็งแรง
#เกษตรคือวิทยาศาสตร์
#ฟื้นดินฟื้นฟาร์ม
#แชร์ความรู้เกษตร
User uploaded image
← กลับหน้าบทความ

บทความอื่นๆ

บทความ
JANE FK
แก้ปัญหาเพลี้ยแป้งในมันสำปะหลังแบบไม่ใช้สารเคมี!... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-01 21:07:31
จาก: 125.25.182.84
บทความ
JANE FK
เคล็ดลับการปลูกอะโวคาโด้ให้ติดผลทุกต้น เพิ่มรายได้หลักแสนต่อไร่ **อะโวคาโด้** ถือเป็นพืชเศรษฐกิจมาแรงในประเทศไทย... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-24 11:14:31
จาก: 1.1.246.197
บทความ
JANE FK
เทคนิคการปลูกพืชผักในระบบไฮโดรโพนิกส์ที่ทำได้ง่ายในบ้าน การปลูกพืชผักในระบบไฮโดรโพนิกส์ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-07-11 11:40:11
จาก: 1.1.242.4
บทความ
Admin
กลไก N-P-K ต่อการสร้างตาดอก การติดผล และการคงสภาพผลอ่อนของทุเรียน --- ### บทคัดย่อ ธาตุอาหารหลักไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2026-01-20 07:16:17
จาก: 118.172.198.18
บทความ
ผู้ดูแล
บทบาทของไมโครไบโอมในดินนา: จุลินทรีย์กับการตรึงไนโตรเจนและการละลายฟอสเฟตตามธรรมชาติ แนวคิด “ดินมีชีวิต” ไม่ได้เป็นเพียงคำเปรียบเปรย... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-10-14 20:18:03
จาก: 125.25.81.80
บทความ
Admin
พลวัตคาร์บอนใต้ดิน: ตัวแปรลับที่กำหนดขนาดหัวและเปอร์เซ็นต์แป้งมันสำปะหลัง บทคัดย่อ... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2026-02-06 07:21:03
จาก: 1.20.185.33
บทความ
JANE FK
พืชไม่ติดดอก–ไม่ติดผล เพราะอะไร? ไขปมปัญหาอาหารพืชในช่วงวิกฤต บทนำ : ปัญหาใหญ่ที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง “ดอกไม่ติด – ผลไม่มา”... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-11-26 09:03:22
จาก: 1.20.243.163
บทความ
ผู้ดูแล
GDP เกษตรไทยไตรมาส 3 หดตัว 0.7% จากผลกระทบเอลนีโญ-ลานีญา สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยตัวเลขล่าสุดว่า ผลผลิตภาคการเกษตรในไตรมาส 3 ปี 2568... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-04 01:02:50
จาก: 1.47.128.252
บทความ
JANE FK
โรครากเน่า ใบไหม้ ป้องกันอย่างไรไม่ให้พืชตายทั้งแปลง **โรครากเน่า ใบไหม้** คือภัยเงียบที่ทำให้พืชเศรษฐกิจเสียหายอย่างหนัก... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-21 10:34:51
จาก: 1.20.189.121
บทความ
JANE FK
เกษตรกรรุ่นใหม่ แชร์เทคนิคปลูกพืชผสมผสาน สร้างรายได้ทั้งปี การเกษตรยุคใหม่ไม่ใช่แค่เรื่องการปลูกพืชให้ได้ผลผลิต... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-20 10:01:59
จาก: 1.20.162.110
บทความ
Admin
ดินไม่เคยทรยศเมล็ดพืช เหมือนเหงื่อ.. ไม่เคยทรยศคนขยัน #ฟาร์มเกษตร
วันที่: 2025-09-04 08:23:02
จาก: 101.51.202.149
บทความ
Admin
ทฤษฎีการสังเคราะห์แสง และผลต่อการเจริญเติบโตของพืช การสังเคราะห์แสง (Photosynthesis) เป็นกระบวนการพื้นฐานที่สำคัญต่อการดำรงชีวิตของพืช... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-05-03 07:44:07
จาก: 180.180.30.191
บทความ
ผู้ดูแล
ทุเรียนกำลังออกดอก ใช้ฮิวมิค FK ผสมน้ำราดลงโคน หรือฉีดพ่นลงดิน ไหนดีกว่ากัน? การปลูกทุเรียนให้ได้ผลผลิตดี ต้องอาศัยการดูแลในทุกขั้นตอน... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-05-02 13:02:20
จาก: ::1 (Local Network)
บทความ
JANE FK
เคล็ด(ไม่)ลับ! ปลูกพืชยังไงให้ได้กำไรเป็นสองเท่า * ปลูกพืชอย่างไรให้ได้ผลผลิตดี มีรายได้งอกเงยเป็นเท่าตัว * ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-09 10:30:58
จาก: 1.1.251.120
บทความ
ผู้ดูแล
วิธีป้องกันและกำจัดเพลี้ยไฟในพริกอย่างมีประสิทธิภาพ เพลี้ยไฟ (Thrips) เป็นศัตรูพืชที่สร้างความเสียหายรุนแรงให้กับการปลูกพริก... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-09-07 10:30:21
จาก: 118.172.194.80
บทความ
JANE FK
เทคนิคปลูกผักอินทรีย์ให้ได้มาตรฐาน ขายได้ราคาสูง การปลูกผักอินทรีย์ให้ได้มาตรฐานเพื่อจำหน่ายในตลาดที่มีมูลค่าสูง... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-13 11:46:17
จาก: 1.20.180.30
บทความ
JANE FK
ปลูกพืชผักสวนครัวให้โตเร็ว ขายได้ไว ด้วย 5 ขั้นตอนง่ายๆ การปลูกพืชผักสวนครัวให้ได้ผลผลิตที่รวดเร็วและขายได้ไว... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-07-15 10:16:47
จาก: 1.1.246.42
บทความ
JANE FK
เทคนิคกำจัดเพลี้ยไฟในพริกแบบไม่ใช้สารเคมี ปลอดภัยต่อผู้ปลูก เพลี้ยไฟถือเป็นศัตรูพืชขนาดเล็กแต่สร้างความเสียหายใหญ่หลวงต่อแปลงพริก... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-08-11 14:00:28
จาก: 1.20.107.66
บทความ
JANE FK
ข้าวหอมมะลิออร์แกนิก: ทำยังไงให้ขายได้ราคาสูงกว่าข้าวทั่วไป 2 เท่า บทนำ ในยุคที่ผู้บริโภคทั่วโลกหันมาใส่ใจสุขภาพมากขึ้น “ข้าวหอมมะลิออร์แกนิก”... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-10-14 13:39:56
จาก: 1.20.243.37
บทความ
Admin
System Thinking ในการจัดการโรคทุเรียน: ทำไมการ “ป้องกันล่วงหน้า” จึงคุมความเสี่ยงได้ดีกว่าการแก้ปลายเหตุ บทคัดย่อ... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2026-01-26 07:48:17
จาก: 2405:9800:bcb0:42c7:88a9:dade:ccc9:ee34
บทความ
JANE FK
วิธีปลูกสตรอเบอร์รี่ให้ผลใหญ่ หวาน กรอบ ถูกใจลูกค้า ด้วยเทคนิคครบวงจร การปลูกสตรอเบอร์รี่ที่ได้ผลผลิตคุณภาพสูง ต้องอาศัยการวางแผนและจัดการแบบองค์รวม... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-07-07 11:58:26
จาก: 1.20.88.185
บทความ
JANE FK
พืชไม่ติดดอก–ไม่ติดผล เพราะอะไร? ไขปมปัญหาที่พบบ่อยที่สุดในไร่นาไทย บทนำ : ทำไมพืช “ไม่ออกดอก–ไม่ติดผล” จึงเป็นปัญหาใหญ่ของเกษตรไทย ปัญหาพืช... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-11-27 13:15:19
จาก: 1.20.219.125
บทความ
ผู้ดูแล
ปลูกอะไรดีในช่วงกันยายน-ตุลาคม? 7 พืชแนะนำให้ผลผลิตเร็วภายใน 30-60 วัน ฤดูหนาวกำลังจะมาถึงแล้ว!... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-09-07 12:03:21
จาก: 1.47.12.155
บทความ
ผู้ดูแล
เมื่อมองผ่านเลนส์ของการคิดเชิงระบบ (System Thinking) จะเห็นได้ว่า การ “เริ่มทำเกษตรหลังเกษียณ”... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-12 08:52:34
จาก: 37.19.205.206
บทความ
JANE FK
รู้ก่อนใคร! เคล็ดลับปลูกพืชอินทรีย์ให้ขายได้ราคาสูง การปลูกพืชอินทรีย์ไม่ใช่เพียงแค่การงดใช้สารเคมี... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-10 10:15:00
จาก: 125.25.182.207
บทความ
๋JANE FK
วิธีปลูกองุ่นในเขตร้อนให้ได้ผลผลิตระดับพรีเมียม การปลูกองุ่นในเขตร้อนให้ประสบผลสำเร็จและได้ผลผลิตคุณภาพระดับพรีเมียม... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-17 11:13:24
จาก: 1.10.206.58
บทความ
JANE FK
ปลูกผักอินทรีย์ขายออนไลน์ สร้างรายได้เสริมหลักหมื่นต่อเดือนแบบยั่งยืน การปลูกผักอินทรีย์ไม่ได้เป็นเพียงแค่การลดต้นทุนสารเคมี... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-07-09 13:26:17
จาก: 1.20.218.170
บทความ
Admin
จากใบสู่หัว: ระบบการเคลื่อนย้ายคาร์โบไฮเดรตที่กำหนดผลผลิตมันสำปะหลัง บทคัดย่อ... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2026-01-30 10:56:51
จาก: 118.172.191.33
บทความ
ผู้ดูแล
การจัดการธาตุอาหารรองและจุลธาตุเพื่อเพิ่มคุณภาพเนื้อและกลิ่นหอมของทุเรียน บทนำ ทุเรียน (Durio zibethinus)... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-09-13 15:00:29
จาก: 1.1.242.238
บทความ
ผู้ดูแล
ปลูกมะละกอพันธุ์ไหนดี? ปลูก 1 ไร่ ได้กำไรกี่บาท (สรุปแบบเข้าใจง่าย) การปลูกมะละกอเป็นอาชีพเกษตรที่เริ่มต้นได้ไม่ยาก ใช้พื้นที่น้อย ดูแลง่าย... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-05-27 21:54:40
จาก: 1.46.128.211
บทความ
JANE FK
วิธีปลูกข้าวนาปีให้ได้ผลผลิตสูงสุดด้วยต้นทุนต่ำ: เทคนิคเตรียมดิน ใส่ปุ๋ย และควบคุมน้ำ... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-10-01 12:01:34
จาก: 1.4.248.185
บทความ
JANE FK
สูตรเร่งหัวมันสำปะหลัง เพิ่มน้ำหนักไว ได้ราคาดี ปลูกรอบไหนก็คุ้ม **มันสำปะหลัง**ถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้เกษตรกรจำนวนมาก... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-24 10:07:54
จาก: 1.1.246.197
บทความ
JANE FK
โรคเหี่ยว–รากเน่าในพืชผัก: วิธีป้องกันที่ได้ผลจริงจากงานทดลองล่าสุด คำนำ โรคเหี่ยว–รากเน่า... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-11-29 09:30:00
จาก: 1.1.240.228
บทความ
ผู้ดูแล
กรมการข้าวดัน “พันธุ์พืชพื้นเมือง” สู่การจดทะเบียนอย่างเป็นทางการ ยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่น สร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตร กรมการข้าว... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-07 06:40:06
จาก: 101.51.200.107
บทความ
JANE FK
ปลูกผักสลัดส่งตลาดอินทรีย์ ขายง่าย กำไรดี สร้างแบรนด์เกษตรกรรุ่นใหม่อย่างยั่งยืน ในยุคที่ผู้บริโภคหันมาใส่ใจสุขภาพ... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-20 10:48:33
จาก: 1.20.162.110
บทความ
JANE FK
ทุเรียนติดลูกดี แต่ลูกไม่โต เพราะพืช “คุมจำนวนลูกเอง” : กลไกสรีรวิทยาที่สวนทุเรียนส่วนใหญ่ไม่รู้ บทคัดย่อ (Abstract) ปัญหา ทุเรียนติดลูกจำนวนมาก... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-12-27 09:23:10
จาก: 1.4.248.143
บทความ
ผู้ดูแล
กินอะไรในช่วงนี้...ระวัง "แอนแทรกซ์" โรคติดต่อร้ายแรงจากสัตว์สู่คน! มุกดาหารเตือนภัย: ผู้เสียชีวิตรายแรก จุดชนวนมาตรการเฝ้าระวังทั่วพื้นที่... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-05-05 18:47:14
จาก: 101.108.215.6
บทความ
ผู้ดูแล
โพแทสเซียมกับการเคลื่อนย้ายซูโครสในอ้อย: กลไกเชิงระบบสู่การเพิ่มน้ำหนักและค่า CCS บทคัดย่อ การเพิ่มน้ำหนักลำและค่า CCS... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2026-02-02 06:49:34
จาก: 118.172.191.33
บทความ
JANE FK
ทำไมสวนคุณ “ผลผลิตน้อยกว่าเพื่อน” ทั้งที่ปลูกเหมือนกัน? หลักฐานจากวิทยาศาสตร์พืช–ดินที่ตอบได้ชัดเจนกว่าเดิม บทนำ (เน้น SEO: ผลผลิตน้อย, ทำไมผลผลิตตก,... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-12-05 09:24:34
จาก: 1.20.215.181
บทความ
ผู้ดูแล
การจัดการธาตุอาหารในอ้อยตอ: ฟื้นฟูความอุดมของดินเพื่อผลผลิตต่อเนื่อง เมื่ออ้อยรุ่นแรกให้ผลผลิตดี หลายไร่เลือกไว้ตอต่อเพื่อประหยัดต้นทุนปลูกใหม่... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-10-15 19:59:16
จาก: 1.1.243.193
บทความ
JANE FK
ปลูกพืชผสมผสานในไร่เดียว ลดความเสี่ยง เพิ่มรายได้หลายทาง การปรับตัวของเกษตรกรกับการจัดการทรัพยากร... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-09-04 13:30:39
จาก: 125.25.182.240
บทความ
ผู้ดูแล
รู้ทันโรคอ้อยยอดฮิต พร้อมแนวทางป้องกันทั้งแบบธรรมชาติและเคมี เพื่อผลผลิตสูง ต้นทุนต่ำ ในระบบการผลิตอ้อยที่ยั่งยืน... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-05-22 19:53:30
จาก: 125.24.28.237
บทความ
JANE FK
ความสำคัญของแมกนีเซียมและซิงค์ต่อการเจริญเติบโตและคุณภาพผลผลิตมะม่วง: งานวิจัยและการประยุกต์ใช้ บทนำ มะม่วง (*Mangifera indica L.*)... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-09-19 11:23:39
จาก: 1.2.224.147
บทความ
ผู้ดูแล
การป้องกันกันกำจัดโรคพืช อย่างมีประสิทธิภาพ โรคใบไหม้ โรคใบจุด โรคราสนิม โรคราต่างๆ การใช้แพนน่อน (แมนโคเซป) ร่วมกับปุ๋ยทางใบ FK-1:... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-05-02 12:36:52
จาก: ::1 (Local Network)
บทความ
JANE FK
พืชโตช้า ไม่ใช่เพราะขาดปุ๋ยช แต่เพราะดิน “อิ่มเกลือ” โดยไม่รู้ตัว ความจริงทางวิทยาศาสตร์ดินที่เกษตรกรจำนวนมากกำลังมองข้าม บทนำ (Introduction)... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-12-23 09:52:46
จาก: 1.20.189.96
บทความ
ผู้ดูแล
อ้อยลำเล็ก น้ำหนักเบา CCS ต่ำ: วิเคราะห์เชิงระบบโภชนาการ N–K และการจัดสรรพลังงานของพืช บทคัดย่อ ปัญหาอ้อยลำเล็ก น้ำหนักต่อไร่ต่ำ และค่า CCS... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2026-02-05 11:28:06
จาก: 1.20.139.22
บทความ
JANE FK
“มะนาวหน้าแล้งไม่ขาดตลาด” เคล็ดการบังคับให้ออกผลตรงฤดูที่ราคาสูงสุด บทนำ มะนาว (*Citrus aurantifolia*)... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-10-21 11:59:58
จาก: 1.4.249.202
บทความ
JANE FK
เปิดเทคนิคให้อาหารทางใบ พืชแข็งแรงทันตาเห็น เพิ่มผลผลิตได้จริง... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-14 11:23:18
จาก: 1.2.231.87
บทความ
JANE FK
ใช้ฟางข้าวคลุมดินให้เป็น: เทคนิคลดวัชพืช-เพิ่มความชื้นในแปลงเกษตร การจัดการดินอย่างมีกลยุทธ์คือหัวใจของเกษตรกรรมที่ยั่งยืน... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-06-25 10:24:25
จาก: 1.1.240.1
บทความ
JANE FK
รู้จัก "ฮิวมิค" ฮีโร่ในดินที่เกษตรกรไทยควรรู้จัก การปลูกพืชให้ได้ผลผลิตสูง ไม่ได้อยู่แค่ที่พันธุ์พืชหรือปุ๋ยที่ใช้เท่านั้น แต่... ดูเพิ่มเติม
วันที่: 2025-07-04 11:29:07
จาก: 118.172.233.4
เว็บไซต์กีตาร์คนไทย ไปไกลสู่โลก Midlife-Guitar.com Classical guitar

Total Page Views: 489330