ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้

ปุ๋ยนาข้าว · คู่มือบำรุงข้าวตามระยะ

ปุ๋ยนาข้าว ใส่ช่วงไหน สูตรอะไร
รวงใหญ่ เมล็ดเต็ม ตัดสินกันที่ “จังหวะ”

ผลผลิตข้าวถูกกำหนดทีละส่วน ในแต่ละช่วงอายุ ถ้าธาตุอาหารมาไม่ทันช่วงไหน ส่วนนั้นเสียไปถาวร ใส่ทีหลังก็เรียกคืนไม่ได้ หน้านี้อธิบายว่าข้าวต้องการธาตุอะไร เมื่อไร เพราะอะไร ปุ๋ยเร่งรวงต้องสูตรไหน ปุ๋ยทางใบควรพ่นตอนไหน และควรใช้ 3 ตัวนี้ตรงไหนของฤดู

ปรับปรุงล่าสุด · อ้างอิงงานวิจัยข้าว IRRI และวารสารวิชาการ

01

ทำไมใส่ปุ๋ยนาข้าวต้องดูระยะ: ผลผลิต = 4 ตัวเลขที่ “ปิดรับ” คนละเวลา

นักวิชาการข้าวทั่วโลกแยกผลผลิตออกเป็น 4 องค์ประกอบ (Yoshida, IRRI 1981) ตัวเลขทั้งสี่ถูกกำหนดในช่วงอายุที่ต่างกัน และเมื่อผ่านช่วงนั้นไปแล้ว ไม่มีปุ๋ยใดย้อนกลับไปเพิ่มได้

ข้าวเมล็ดลีบ: เงินที่หายไปเงียบ ๆ

ตัวอย่างแปลงทั่วไป: 200 รวง/ตร.ม. × 90 เมล็ด/รวง × เมล็ดดี 80% × น้ำหนัก 25 กรัม/1,000 เมล็ด = 360 กรัม/ตร.ม. หรือราว 576 กก./ไร่

ถ้าเมล็ดดีขยับจาก 80% เป็น 85% โดยไม่ต้องเพิ่มรวงหรือเมล็ดสักเมล็ด ผลผลิตจะเป็น 612 กก./ไร่ (+36 กก.) เพราะต้นข้าวสร้างเปลือกไว้แล้ว เพียงแต่ “เติมแป้งไม่ทัน” ข้าวสร้างแป้งในเมล็ดราว 60–90% จากการสังเคราะห์แสงหลังออกรวง (Yoshida 1981) ใบธงที่ยังเขียวและโพแทสเซียมที่พอสำหรับลำเลียงน้ำตาลลงเมล็ด จึงเป็นตัวตัดสินช่วงท้ายฤดู

02

ใส่ปุ๋ยนาข้าวช่วงไหน: โปรแกรมตามระยะ ใช้อะไร วันไหน

ตัวเลขวันด้านล่างเป็นข้าวไม่ไวแสงอายุราว 120 วัน (นาปรัง หรือพันธุ์ไม่ไวแสง) นับจากวันหว่าน/ปักดำ ข้าวไวแสง เช่น ขาวดอกมะลิ 105, กข6 ออกรวงตามช่วงแสง ไม่ใช่ตามอายุ ให้ใช้ “วันออกรวงที่เคยเห็นในพื้นที่” เป็นหลัก แล้วนับถอยหลัง ข้าวเริ่มสร้างรวงอ่อนราว 30 วันก่อนออกรวง

  1. ก่อนปลูก – 20 วัน

    เตรียมดิน · ตั้งตัว

    รากใหม่ต้องการดินที่ร่วน อากาศพอ และปุ๋ยที่ใส่ลงไปต้องอยู่ในรูปที่รากดูดได้

    ฮิวมิคFK คลุกปุ๋ยเม็ดรองพื้น 1 กก. ต่อปุ๋ย 50 กก. หรือราดดิน 1–2 กก./ไร่ (ดินทราย), 2–3 กก./ไร่ (ดินเหนียว)

  2. 20 – 45 วัน

    แตกกอ

    ช่วงนี้กำหนด “จำนวนรวง” กอที่แตกช้าหรือแตกน้อยจะไม่กลายเป็นรวงที่สมบูรณ์ อาการขาดสังกะสีในนาน้ำขังก็มักเห็นช่วงนี้

    FK-1 1–2 ครั้ง ห่างกัน 15–20 วัน ผสม ฮิวมิคFK 10–20 กรัม ลงถังเดียวกันได้

  3. ราว 55 – 65 วัน

    สร้างรวงอ่อน

    ช่อดอกเริ่มก่อตัวในกาบ จำนวนเมล็ดต่อรวงถูกกำหนดตอนนี้ ไนโตรเจนต้องไม่มากเกิน (ใบงาม ล้ม โรคมาก) แต่ P, K, Mg, Zn ต้องพอ

    FK-3R ครั้งที่ 1

  4. ราว 75 – 85 วัน

    ตั้งท้อง

    กาบใบธงพองเป็นท้อง ละอองเกสรกำลังสร้าง ช่วงที่ข้าวไวต่อการขาดน้ำและธาตุอาหารที่สุดของฤดู

    FK-3R ครั้งที่ 2 (ห่างครั้งแรก 20 วัน)

  5. ราว 90 วัน

    ออกรวง · ดอกบาน

    ดอกข้าวบานและผสมเกสรช่วงสายของวัน ราว 9–11 โมง งดพ่นทุกชนิดในช่วงเช้าที่ดอกบาน เพื่อไม่ให้ละอองน้ำรบกวนการผสมเกสร

    ไม่พ่น

  6. ราว 97 – 100 วัน

    ข้าวเป็นน้ำนม

    แป้งไหลเข้าเมล็ดเร็วที่สุด รากเริ่มเสื่อม การดูดธาตุทางรากลดลง ใบธงคือโรงงานหลักที่เหลืออยู่

    FK-3R ครั้งที่ 3 (เสริม เมื่อต้นโทรมหรือดินทราย)

  7. ราว 120 วัน

    เก็บเกี่ยว

    ราว 30 วันหลังออกรวง เมล็ดในรวงเหลืองราว 80–85%

03

ปุ๋ยนาข้าว 3 ตัวที่แนะนำ ทำงานต่อกันอย่างไร

ฮิวมิคทำให้ ดินและราก พร้อมรับปุ๋ยเม็ดที่คุณใส่อยู่แล้ว · FK-1 เติมธาตุช่วง สร้างกอ · FK-3R เติมธาตุช่วง สร้างและเติมเมล็ด สามช่วงนี้คือสามองค์ประกอบผลผลิตด้านบนพอดี ไม่มีตัวไหนทำงานซ้ำกัน

ดินและราก · ใช้ได้ทั้งฤดู

ฮิวมิคFK เสริมฟลูวิค: ปรับปรุงดินนาข้าว เพิ่มรากฝอย

กรดฮิวมิค (Humic acid) 85% (ตามฉลาก) · ผงละลายน้ำ · ซองละ 1 กก. · ไม่ใช่ปุ๋ยเคมี

ทำไมนาข้าวไทยต้องใช้

  • ดินนาส่วนใหญ่ “เก็บปุ๋ยไม่อยู่” ดินทรายภาคอีสานมีอินทรียวัตถุต่ำ ความจุแลกเปลี่ยนประจุบวก (CEC) มักต่ำกว่า 5 เซนติโมล/กก. ปุ๋ย K และ NH₄⁺ ที่ใส่ลงไปจึงถูกน้ำชะไปก่อนรากได้ใช้ สารฮิวมิคมี CEC สูงกว่าดินเหนียวทั่วไปหลายสิบเท่า จึงช่วย “จับ” ธาตุไว้ใกล้ราก
  • ปลดล็อกฟอสฟอรัสและธาตุเสริม ฮิวมิคและฟลูวิคจับ (chelate) ธาตุอย่างสังกะสี เหล็ก ไว้ในรูปละลายน้ำ และลดการที่ฟอสเฟตถูกเหล็ก/อะลูมิเนียมในดินกรดตรึงไว้
  • รากฝอยมากขึ้น งานวิจัยใน Plant Physiology (Canellas et al. 2002) พบว่ากรดฮิวมิคกระตุ้นการแตกรากแขนงและปั๊มโปรตอน (H⁺-ATPase) ที่ผิวราก ซึ่งเป็นกลไกที่รากใช้ดูดธาตุอาหาร งานรวบรวมผลทดลองทั่วโลก (Rose et al. 2014) พบน้ำหนักต้นและรากเพิ่มเฉลี่ยราว 20%
  • ทำให้ปุ๋ยที่จ่ายไปแล้วคุ้มขึ้น ต้นทุนใหญ่ของนาคือปุ๋ยเม็ด ฮิวมิคไม่ได้แทนปุ๋ย แต่ทำให้ปุ๋ยที่ซื้อมาถูกรากใช้ได้มากขึ้น

ใช้ในนาข้าว

คลุกปุ๋ยเม็ด1 กก. ต่อปุ๋ยเม็ด 50 กก. คลุกให้ทั่วแล้วหว่าน (ทางที่ประหยัดที่สุด)
ราดดิน / พ่นลงดินดินทราย 1–2 กก./ไร่ · ดินเหนียว 2–3 กก./ไร่ ช่วงเตรียมดินหรือหลังปักดำ
ผสมพ่น10–20 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร ทุก 15 วัน ผสมร่วม FK-1 ได้ในถังเดียวกัน
ต้นทุนต่อไร่คลุกปุ๋ย 25 กก./ไร่ ใช้ฮิวมิค 0.5 กก. ≈ 125 บาท · พ่น 4 ถัง/ไร่ ≈ 10–20 บาท

ผลเห็นชัดที่สุดในดินทราย ดินเสื่อม อินทรียวัตถุต่ำ ดินที่อินทรียวัตถุสูงอยู่แล้วจะเห็นผลน้อยกว่า

สั่งซื้อที่ร้านฟาร์มเกษตร · 250 บาท

ต้นและกอ · 20–45 วัน

FK-1 ปุ๋ยทางใบข้าวแตกกอ สูตร 20-20-20 + แมกนีเซียม + สังกะสี

กล่อง 2 กก. = 2 ถุง: “บัวแก้ว” N-P-K 20-20-20 (1 กก.) + “เอฟ-วัน” Mg + Zn และสารจับใบ (1 กก.) · กล่องเดียวใช้ได้ราว 5 ไร่ (ตามฉลาก)

ทำไมต้องช่วงแตกกอ

  • N สร้างกอและใบ ไนโตรเจนกำหนดจำนวนหน่อที่แตก และพื้นที่ใบที่จะใช้สังเคราะห์แสงทั้งฤดู ช่วงนี้คือช่วงที่ N คุ้มที่สุด
  • P สร้างราก ช่วยแตกกอ ฟอสฟอรัสเป็นพลังงาน (ATP) ของการแบ่งเซลล์ ข้าวที่ขาด P จะแตกกอน้อย ต้นตั้งตรง ใบแคบสีเขียวคล้ำ
  • สังกะสี: ธาตุเสริมที่นาน้ำขังขาดบ่อยที่สุด คู่มือธาตุอาหารข้าวของ IRRI (Dobermann & Fairhurst 2000) ระบุว่าการขาดสังกะสีเป็นปัญหาธาตุเสริมที่พบมากที่สุดในนาลุ่ม โดยเฉพาะดินด่าง น้ำขังนาน และดินที่ใส่ฟอสเฟตมาก อาการคือจุดสีน้ำตาลคล้ายฝุ่นบนใบอ่อน 2–4 สัปดาห์หลังปลูก ต้นแคระ แตกกอไม่สม่ำเสมอ สังกะสีจำเป็นต่อการสร้างออกซิน ฮอร์โมนที่คุมการยืดของต้น
  • แมกนีเซียมคือใจกลางคลอโรฟิลล์ ใบที่เขียวเข้มเร็วคือใบที่ทำงานเต็มกำลังเร็ว
  • ทางใบทำงานเร็ว หลังฝนตกหนัก น้ำท่วมขัง หรือรากยังไม่เดิน การพ่นทางใบให้ธาตุถึงใบภายในไม่กี่ชั่วโมง ไม่ต้องรอรากฟื้น

อัตราใช้

ต่อน้ำ 20 ลิตรถุง 1 (20-20-20) 25–50 กรัม + ถุง 2 (Mg+Zn) 25–50 กรัม ต้องใช้คู่กันทุกครั้ง · 1 ช้อนโต๊ะ ≈ 15 กรัม
เมื่อไรข้าวอายุ 20–25 วัน และซ้ำราว 40 วัน (ถ้าต้นยังเหลืองหรือกอน้อย)
ต้นทุนต่อไร่890 บาท ÷ 5 ไร่ ≈ 178 บาท/ไร่/ครั้ง

อย่าใช้ FK-1 หลังข้าวเริ่มสร้างรวง ไนโตรเจนช่วงท้ายทำให้ใบงามเกิน ล้มง่าย โรคไหม้และเพลี้ยกระโดดลงง่าย ช่วงนั้นเป็นหน้าที่ของ FK-3R

สั่งซื้อที่ร้านฟาร์มเกษตร · 890 บาท

รวงและเมล็ด · สร้างรวง – น้ำนม

FK-3R ปุ๋ยเร่งรวงข้าว สูตร 5-10-40 + แมกนีเซียม + สังกะสี

กล่อง 2 กก. = 2 ถุง: N-P-K 5-10-40 (1 กก.) + Mg + Zn (1 กก.) · กล่องเดียวใช้ได้ราว 5 ไร่ (ตามฉลาก) · สูตรออกแบบสำหรับข้าวโดยเฉพาะ

ทำไมสูตรนี้ “ใช่” สำหรับช่วงท้าย

  • K สูง 40: ตัวขนแป้งลงเมล็ด โพแทสเซียมคุมการเปิดปิดปากใบ การทำงานของเอนไซม์สร้างแป้ง และการลำเลียงน้ำตาลจากใบลงเมล็ดทางท่ออาหาร ข้าวที่ K พอจะมีลำต้นแข็ง ล้มน้อย และทนโรคใบจุดสีน้ำตาลได้ดีกว่า ซึ่งเป็นโรคที่พบมากในดินขาดธาตุ
  • N ต่ำเพียง 5 อย่างตั้งใจ ช่วงสร้างรวง ไนโตรเจนเพียงเล็กน้อยช่วยให้ใบธงเขียวนาน แต่ถ้ามากจะไปเร่งใบแทนเมล็ด และดึงโรค–แมลง
  • P ช่วยช่อดอกและพลังงาน ฟอสฟอรัสเป็นส่วนของพลังงานที่เซลล์ใช้สร้างช่อดอกและละอองเกสร
  • Mg ช่วยขนน้ำตาลลงเมล็ด นอกจากเป็นแกนคลอโรฟิลล์ แมกนีเซียมยังจำเป็นต่อการส่งน้ำตาลเข้าท่ออาหาร พืชที่ขาด Mg จะมีน้ำตาลค้างอยู่ในใบ ส่งลงเมล็ดไม่ได้ (Cakmak & Kirkby 2008)
  • ทางใบคือทางเดียวที่ไวพอ หลังออกรวง รากข้าวเสื่อมตามอายุ การดูดธาตุทางรากลดลงชัดเจน การพ่นตรงไปที่ใบธงซึ่งเป็นแหล่งสร้างแป้งหลักของเมล็ด จึงส่งธาตุถึงจุดที่ใช้งานได้เร็วที่สุด

อัตราใช้

ต่อน้ำ 20 ลิตรถุง 1 (5-10-40) 25–50 กรัม + ถุง 2 (Mg+Zn) 25–50 กรัม · ต่อน้ำ 200 ลิตร ใช้อย่างละ 250–500 กรัม
เมื่อไรครั้งที่ 1 เริ่มสร้างรวงอ่อน · ครั้งที่ 2 ตั้งท้อง · ครั้งที่ 3 ข้าวเป็นน้ำนม (เสริม) ห่างกัน 20–30 วัน
ต้นทุนต่อไร่950 บาท ÷ 5 ไร่ ≈ 190 บาท/ไร่/ครั้ง

FK-3R เป็นปุ๋ยเสริมทางใบ ใช้ร่วมกับปุ๋ยเม็ดตามโปรแกรมปกติ ไม่ใช่ทดแทนปุ๋ยทางดินทั้งหมด (ปริมาณธาตุจากการพ่นต่อครั้งน้อยกว่าที่ข้าวดูดทั้งฤดูมาก จุดแข็งของมันคือ “ถูกจังหวะ ถึงใบเร็ว” ไม่ใช่ปริมาณ)

สั่งซื้อที่ร้านฟาร์มเกษตร · 950 บาท

04

ธาตุอาหารข้าว: หน้าที่ อาการขาด และปุ๋ยที่ให้

ข้าวที่ให้เมล็ด 1 ตัน ดูดธาตุทั้งต้นราว N 15–18 กก., P 2.5–3 กก., K 15–20 กก. (Dobermann & Fairhurst 2000) โพแทสเซียมราว 80% อยู่ในฟาง การเผาหรือขนฟางออกทุกปีจึงดึง K ออกจากนาทุกฤดู

ธาตุหน้าที่ในข้าวอาการเมื่อขาดได้จาก
N ไนโตรเจนสร้างหน่อ ใบ จำนวนเมล็ดต่อรวงใบเหลืองจากใบล่าง ต้นเตี้ย กอน้อยปุ๋ยเม็ด · FK-1 · FK-3R (น้อย)
P ฟอสฟอรัสพลังงานเซลล์ ราก การแตกกอ ช่อดอกใบแคบ ตั้งตรง เขียวคล้ำ แตกกอน้อย ออกดอกช้าปุ๋ยเม็ด · FK-1 · FK-3R · ฮิวมิคช่วยปลดล็อก
K โพแทสเซียมปากใบ เอนไซม์สร้างแป้ง ขนน้ำตาลลงเมล็ด ลำต้นแข็ง ทนโรคขอบและปลายใบล่างแห้งสีน้ำตาลอมส้ม ล้มง่าย เมล็ดลีบมากFK-3R (สูง) · FK-1 · ปุ๋ยเม็ด
Mg แมกนีเซียมแกนคลอโรฟิลล์ ส่งน้ำตาลเข้าท่ออาหารใบล่างเหลืองระหว่างเส้นใบ ใบห้อยFK-1 · FK-3R
Zn สังกะสีสร้างออกซิน เอนไซม์หลายชนิด ต้านความเครียดจุดน้ำตาลคล้ายฝุ่นบนใบอ่อน 2–4 สัปดาห์หลังปลูก ต้นแคระ ไม่สม่ำเสมอFK-1 · FK-3R · ฮิวมิคช่วยให้ละลาย
อินทรียวัตถุเก็บธาตุไว้ใกล้ราก ดินร่วน ระบายอากาศใส่ปุ๋ยแล้วไม่ค่อยเห็นผล ดินแน่น รากสั้นฮิวมิคFK · ฟาง ปุ๋ยคอก

05

ปุ๋ยนาข้าวคุ้มไหม? คำนวณจุดคุ้มทุนจากแปลงของคุณ

ใส่ผลผลิตที่เคยได้และราคาข้าวเปลือก เลือกตัวที่จะใช้ ระบบบอกว่าต้องได้ข้าวเพิ่มอีกกี่กิโลต่อไร่ถึงจะคืนทุน

ใช้อะไรบ้าง (บาท/ไร่)
ต้นทุนต่อไร่683 บาท
ต้องได้ข้าวเพิ่ม68 กก./ไร่
คิดเป็น13.7%

เทียบกับเมล็ดลีบในแปลงทั่วไปที่มักอยู่ราว 10–25% ของเมล็ดทั้งหมด ตัวเลขนี้คือ “ส่วนที่ต้องกู้คืน” เพื่อเสมอทุน ไม่ใช่คำรับรองผลผลิต ผลจริงขึ้นกับดิน น้ำ พันธุ์ และการจัดการ

06

พ่นปุ๋ยทางใบข้าวอย่างไรให้ได้ผลเต็ม

เวลา

ตามฉลาก: พ่นให้เสร็จก่อน 6 โมงเช้า หรือหลัง 5 โมงเย็นเมื่อแดดร่มแล้ว หรือทั้งวันในวันที่แน่ใจว่าแดดไม่แรง ความชื้นสูงทำให้ละอองค้างบนใบนาน ธาตุซึมเข้าได้มาก แดดจัดทำให้ละอองแห้งเร็ว เกลือปุ๋ยเข้มข้นบนผิวใบจนใบไหม้ได้ ช่วงข้าวดอกบานให้พ่นตอนเย็นเท่านั้น

ลำดับผสม

เติมน้ำครึ่งถัง → ถุง 1 (N-P-K) คนให้ละลาย → ถุง 2 (Mg+Zn) → ฮิวมิค (ถ้าใช้) → เติมน้ำจนเต็ม ถ้าจะผสมยากำจัดแมลงหรือเชื้อรา ให้ลองผสมในขวดเล็กก่อน ถ้าเป็นตะกอนหรือเป็นวุ้น อย่าผสมรวม

ปริมาณน้ำ

เครื่องพ่นสะพายหลังใช้ราว 60–80 ลิตร/ไร่ ให้ละอองเปียกทั่วใบแต่ไม่ไหลหยด ถ้าใช้โดรน (น้ำน้อยต่อไร่) ให้คงปริมาณปุ๋ย “ต่อไร่” เท่าเดิม ไม่ใช่ “ต่อถัง” และไม่ควรเข้มข้นเกินจนใบไหม้ ควรลองพ่นแปลงเล็กก่อน

ฝน

ควรมีช่วงไม่มีฝนอย่างน้อย 2–3 ชั่วโมงหลังพ่น ถุง 2 ของ FK-1 มีสารจับใบช่วยให้เกาะใบดีขึ้น

07

คำถามเรื่องปุ๋ยนาข้าวที่ชาวนาถามบ่อย

ปุ๋ยนาข้าวควรใส่ช่วงไหนดีที่สุด

ข้าวต้องการธาตุอาหารต่างกันในแต่ละระยะ ช่วงเตรียมดินถึงแตกกอ (0–45 วัน) ต้องการไนโตรเจนและฟอสฟอรัสเพื่อสร้างกอ ช่วงสร้างรวงอ่อนถึงข้าวเป็นน้ำนม (ราว 55–100 วันในข้าวอายุ 120 วัน) ต้องการโพแทสเซียม แมกนีเซียม และสังกะสีเพื่อสร้างและเติมเมล็ด ใส่ปุ๋ยเม็ดเป็นหลักตามโปรแกรมปกติ แล้วเสริมด้วยฮิวมิคช่วงเตรียมดิน FK-1 ช่วงแตกกอ และ FK-3R ช่วงสร้างรวง ตั้งท้อง และน้ำนม

ปุ๋ยเร่งรวงข้าว ใช้สูตรไหนดี

ช่วงสร้างรวงควรใช้สูตรที่โพแทสเซียมสูงและไนโตรเจนต่ำ เช่น 5-10-40 เพราะโพแทสเซียมช่วยลำเลียงน้ำตาลลงเมล็ดและทำให้ลำต้นแข็ง ส่วนไนโตรเจนที่มากเกินในช่วงนี้ทำให้ใบงาม ล้มง่าย และโรคไหม้หรือเพลี้ยกระโดดลงง่าย FK-3R เป็นปุ๋ยทางใบสูตร 5-10-40 เสริมแมกนีเซียมและสังกะสีที่ออกแบบสำหรับช่วงนี้

ข้าวตั้งท้อง ควรฉีดปุ๋ยทางใบอะไร

ระยะตั้งท้องเป็นช่วงที่ข้าวไวต่อการขาดน้ำและธาตุอาหารที่สุด ควรใช้ปุ๋ยทางใบโพแทสเซียมสูงที่มีแมกนีเซียมและสังกะสี เช่น FK-3R อัตราถุงละ 25–50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร พ่นช่วงเช้ามืดหรือเย็น และงดพ่นช่วงเช้าที่ดอกข้าวบาน

ข้าวเมล็ดลีบ เกิดจากอะไร

เมล็ดลีบเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ขาดน้ำหรืออากาศร้อนจัดช่วงดอกบาน โรคและแมลง และการที่ต้นข้าวสร้างแป้งหรือลำเลียงแป้งลงเมล็ดได้ไม่ทัน ข้าวสร้างแป้งในเมล็ดราว 60–90% จากการสังเคราะห์แสงหลังออกรวง ใบธงที่เขียวนาน และโพแทสเซียมกับแมกนีเซียมที่เพียงพอ จึงช่วยลดเมล็ดลีบในส่วนที่มาจากธาตุอาหาร

ปุ๋ยข้าวหอมมะลิ นาปี (ข้าวไวแสง) ใช้อย่างไร

ข้าวไวแสงอย่างขาวดอกมะลิ 105 และ กข6 ออกรวงตามช่วงแสง ไม่ใช่ตามอายุ ให้จำวันออกรวงที่เคยเห็นในพื้นที่ แล้วนับถอยหลัง พ่น FK-3R ครั้งแรกราว 30 วันก่อนออกรวง และครั้งที่สองราว 10 วันก่อนออกรวง ส่วน FK-1 ใช้ช่วงแตกกอ 1–2 เดือนแรกหลังปลูก

ใส่ปุ๋ยเม็ดอยู่แล้ว ยังต้องพ่นปุ๋ยทางใบอีกไหม

ปุ๋ยเม็ดคือปริมาณหลักที่ข้าวต้องใช้ทั้งฤดู แต่ต้องผ่านดินและรากก่อน ช่วงน้ำขังนาน ดินทราย หรือหลังออกรวงที่รากเริ่มเสื่อม การดูดทางรากจะช้ากว่าที่ข้าวต้องการ ปุ๋ยทางใบช่วยเติมธาตุให้ถึงใบเร็วในจังหวะสำคัญ ใช้ร่วมกับปุ๋ยเม็ด ไม่ใช่ทดแทน

ฮิวมิคใช้กับนาข้าวได้ไหม ดีอย่างไร

ใช้ได้ กรดฮิวมิคช่วยให้ดินเก็บธาตุอาหารไว้ใกล้รากได้มากขึ้น ช่วยให้ฟอสฟอรัสและธาตุเสริมละลายอยู่ในรูปที่รากดูดได้ และกระตุ้นรากฝอย ผลเห็นชัดในดินทรายและดินอินทรียวัตถุต่ำ วิธีที่ประหยัดที่สุดคือคลุกฮิวมิคFK 1 กิโลกรัมกับปุ๋ยเม็ด 50 กิโลกรัมก่อนหว่าน

ใช้ FK-1 กับ FK-3R พร้อมกันได้ไหม

ไม่ควร สองตัวนี้ออกแบบให้ใช้คนละช่วง FK-1 สูตร 20-20-20 ใช้สร้างต้นและกอช่วงแตกกอ FK-3R สูตร 5-10-40 ใช้สร้างและเติมเมล็ดช่วงสร้างรวง การใช้ FK-1 ช่วงท้ายจะทำให้ไนโตรเจนเกิน

ปุ๋ยนาข้าวทางใบ ต้นทุนต่อไร่เท่าไร

FK-1 กล่อง 890 บาทใช้ได้ราว 5 ไร่ คิดเป็นราว 178 บาทต่อไร่ต่อครั้ง FK-3R กล่อง 950 บาทใช้ได้ราว 5 ไร่ ราว 190 บาทต่อไร่ต่อครั้ง ฮิวมิคFK คลุกปุ๋ยเม็ด 25 กิโลกรัมต่อไร่ ใช้ราว 0.5 กิโลกรัม หรือราว 125 บาทต่อไร่

พ่นปุ๋ยทางใบแล้วใบไหม้ เกิดจากอะไร

ส่วนมากมาจากพ่นตอนแดดจัด หรือผสมเข้มข้นเกินอัตรา โดยเฉพาะเมื่อใช้โดรนแล้วลดปริมาณน้ำแต่ไม่ลดปุ๋ยต่อถัง ให้พ่นก่อน 6 โมงเช้าหรือหลัง 5 โมงเย็น และเริ่มจากอัตราต่ำ 25 กรัมต่อถุงต่อน้ำ 20 ลิตร

ใช้ปุ๋ยทางใบกับโดรนพ่นยาได้ไหม

ได้ แต่ให้คงปริมาณปุ๋ยต่อไร่เท่าเดิม ไม่ใช่ต่อถัง เพราะโดรนใช้น้ำน้อยกว่าเครื่องพ่นสะพายหลังมาก ความเข้มข้นจึงสูงขึ้น ควรลองพ่นแปลงเล็กก่อน ละลายปุ๋ยให้หมดและกรองก่อนเติม เพื่อไม่ให้หัวพ่นอุดตัน

ต้องตรวจดินก่อนใส่ปุ๋ยนาข้าวไหม

ถ้าทำได้ควรตรวจ อย่างน้อยค่า pH อินทรียวัตถุ และโพแทสเซียม ติดต่อสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดได้ ผลตรวจช่วยบอกว่าควรเน้นตัวไหน เช่น ดินทรายอินทรียวัตถุต่ำให้เน้นฮิวมิค ดินโพแทสเซียมต่ำให้ใช้ FK-3R ครบ 3 ครั้ง

มีปัญหาเฉพาะแปลง? ถามในห้องข้าวและนา หรือ ตั้งกระทู้ใหม่ ไม่ต้องสมัครสมาชิก · ดูคู่มือ ปุ๋ยมันสำปะหลัง · ปุ๋ยอ้อย · ปุ๋ยผัก

08

กระทู้ถามตอบเรื่องปุ๋ยนาข้าว

ประสบการณ์จริงจากชาวนาในห้องข้าวและนา

ดูทุกกระทู้ในห้องข้าวและนา

แหล่งอ้างอิง

  1. Yoshida, S. (1981). Fundamentals of Rice Crop Science. International Rice Research Institute (IRRI), Los Baños.
  2. Dobermann, A. & Fairhurst, T. (2000). Rice: Nutrient Disorders & Nutrient Management. IRRI / Potash & Phosphate Institute.
  3. Marschner, P. (ed.) (2012). Marschner's Mineral Nutrition of Higher Plants, 3rd ed. Academic Press.
  4. Cakmak, I. & Kirkby, E. A. (2008). Role of magnesium in carbon partitioning and alleviating photooxidative damage. Physiologia Plantarum 133: 692–704.
  5. Canellas, L. P. et al. (2002). Humic acids isolated from earthworm compost enhance root elongation, lateral root emergence, and plasma membrane H⁺-ATPase activity in maize roots. Plant Physiology 130: 1951–1957.
  6. Rose, M. T. et al. (2014). A meta-analysis and review of plant-growth response to humic substances. Advances in Agronomy 124: 37–89.
  7. ข้อมูลสินค้า ส่วนประกอบ และอัตราใช้ จากฉลากและหน้าสินค้าร้านฟาร์มเกษตร (farmkaset.one) อ่านฉลากก่อนใช้ทุกครั้ง
โทร 090-592-8614LINE @FarmKaset