ธาตุสังกะสีกับการสร้างยอดอ่อนทุเรียน:...

ธาตุสังกะสีกับการสร้างยอดอ่อนทุเรียน: ผลต่อการออกดอกและติดผล

บทนำ

ทุเรียน (Durio zibethinus) เป็นไม้ผลเศรษฐกิจสำคัญที่มีมูลค่าสูงทั้งในประเทศและตลาดส่งออก การจัดการธาตุอาหารพืชถือเป็นหัวใจสำคัญของการเพิ่มคุณภาพและผลผลิต หนึ่งในธาตุอาหารที่มักถูกละเลยคือ สังกะสี (Zn) แม้ต้องการในปริมาณน้อย แต่มีบทบาทอย่างมากต่อการเจริญของยอดอ่อน การออกดอก และการติดผลของทุเรียน

---

# บทบาทของสังกะสีในทุเรียน

1. การสร้างและแตกยอดอ่อน
สังกะสีเกี่ยวข้องกับการสร้างฮอร์โมนออกซิน (auxin) ซึ่งควบคุมการแบ่งเซลล์และการเจริญของเนื้อเยื่อปลายยอด การขาด Zn ทำให้ปลายยอดไม่สามารถแตกใบอ่อนได้ตามปกติ ใบใหม่จะบิดเบี้ยวหรือแคระแกร็น ส่งผลให้วงจรการเจริญเติบโตหยุดชะงัก

2. การออกดอกและพัฒนาตาดอก
การออกดอกในทุเรียนต้องอาศัยการพัฒนายอดอ่อนที่สมบูรณ์ สังกะสีช่วยในการสังเคราะห์เอนไซม์และโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนยอดอ่อนเป็นตาดอก หากต้นขาด Zn ตาดอกจะพัฒนาช้า จำนวนดอกที่สมบูรณ์น้อยลง

3. การผสมเกสรและติดผล
สังกะสีมีบทบาทในกระบวนการเจริญของท่อเกสรตัวผู้ (pollen tube growth) ทำให้การปฏิสนธิสมบูรณ์ขึ้น หาก Zn ไม่เพียงพอ การผสมเกสรอาจล้มเหลว ส่งผลให้ติดผลน้อยและผลร่วงมาก

---

# อาการขาดสังกะสีในทุเรียน

* ใบอ่อนเล็ก แคบ และม้วนงอ
* ใบมีสีซีด แสดงอาการคล้ายคลอโรซิสระหว่างเส้นใบ
* ยอดอ่อนแตกช้า หรือยอดชะงัก
* ตาดอกและดอกมีจำนวนลดลง ติดผลน้อย

---

# แนวทางการจัดการสังกะสี

* ปรับปรุงดิน: ดินกรดจัดหรือดินทรายที่มีอินทรียวัตถุต่ำ มักทำให้ Zn เคลื่อนที่และสูญเสียได้ง่าย ควรเสริมอินทรียวัตถุเพื่อเพิ่มความสามารถในการจับ Zn
* ใส่ปุ๋ยที่มีสังกะสี: ใช้ ZnSO₄ (ซิงค์ซัลเฟต) หรือปุ๋ยผสมที่มี Zn ร่วมด้วย โดยใส่รอบโคนต้นในช่วงแตกใบอ่อน
* การพ่นทางใบ: เป็นวิธีที่แก้ไขอาการขาด Zn ได้รวดเร็ว โดยเฉพาะในช่วงก่อนการออกดอกและช่วงติดผลอ่อน

---

# สรุป

ธาตุสังกะสีเป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลต่อทั้งการสร้างยอดอ่อน การพัฒนาดอก และการติดผลของทุเรียน การจัดการ Zn อย่างเหมาะสมจึงเป็นปัจจัยที่เกษตรกรไม่ควรมองข้าม เพราะจะช่วยเพิ่มจำนวนดอกที่สมบูรณ์ การติดผลที่สูงขึ้น และคุณภาพผลผลิตโดยรวม

---

แหล่งอ้างอิง

* Alloway, B. J. (2008). Zinc in soils and crop nutrition. International Zinc Association.
* Marschner, P. (2012). Marschner's Mineral Nutrition of Higher Plants. Academic Press.

---

#ทุเรียน #สังกะสี #ธาตุอาหารพืช #ยอดอ่อน #การออกดอก #การติดผล #เพิ่มผลผลิต #เกษตรวิชาการ #โภชนาการพืช #ฟาร์มเกษตร